Chyba każdy student zna moment, w którym zaczyna się zastanawiać, czy na pewno wybrał właściwy kierunek. Czasem dzieje się to po trudnej sesji, czasem po zajęciach, które zupełnie mijają się z zainteresowaniami. Pojawia się zniechęcenie i myśl: „to nie dla mnie”. Warto jednak pamiętać, że zwątpienie nie jest porażką, tylko naturalnym etapem rozwoju. Z badań OPI–PIB wynika, że nawet 40 procent studentów w Polsce rozważa rezygnację ze studiów lub zmianę kierunku [1]. Kluczem jest to, by decyzję podejmować z głową, a nie pod wpływem emocji. Właśnie temu służą inicjatywy takie jak projekt „Płynnie przez studia”, który pomaga studentom podejmować świadome decyzje i dbać o dobrostan.
Dlaczego chcemy zrezygnować
Według raportu OPI–PIB „Losy studentów w polskich uczelniach 2012–2020” najczęstsze powody odejść to niedopasowanie kierunku, przeciążenie nauką, brak wsparcia emocjonalnego, problemy finansowe i poczucie zagubienia [2]. Wiele z tych czynników nie wynika bezpośrednio z programu studiów, ale z braku narzędzi do radzenia sobie z presją i stresem.
Zjawisko to dobrze opisuje pojęcie „akademickiego zmęczenia”, czyli stanu, w którym student traci motywację, choć wciąż ma potencjał, by ją odzyskać [3]. W takich momentach nie chodzi o to, by działać pochopnie, lecz by zatrzymać się, porozmawiać i spojrzeć na sytuację z innej perspektywy. Często dopiero wtedy okazuje się, że problem można rozwiązać inaczej niż rezygnacją.
Zmiana kierunku to nie koniec, tylko inny początek
Rzucenie studiów to decyzja definitywna, natomiast zmiana kierunku może być nowym początkiem. W wielu uczelniach, w tym na Politechnice Łódzkiej, funkcjonują rozwiązania pozwalające na przeniesienie się na inny kierunek w obrębie tej samej uczelni. Część wcześniej zaliczonych przedmiotów może zostać uznana, dzięki czemu student nie traci całego dorobku [4].
Badania Instytutu Badań Edukacyjnych pokazują, że osoby, które zdecydowały się na taką zmianę po przemyśleniu, częściej kończą studia i są bardziej zadowolone z wyboru niż ci, którzy pozostali na nielubianym kierunku [5]. Odpowiedzialna decyzja to nie ucieczka, tylko inwestycja w siebie.
Gdzie szukać wsparcia
Najgorsze, co można zrobić, to podjąć decyzję o rezygnacji w samotności. Na uczelniach działają miejsca, w których można uzyskać pomoc emocjonalną i doradczą.
Na Politechnice Łódzkiej funkcjonuje Biuro Karier PŁ, które wspiera studentów i absolwentów w planowaniu ścieżki zawodowej. Można tam skorzystać z indywidualnych konsultacji z doradcą, poznać swoje predyspozycje i uzyskać pomoc w planowaniu dalszej edukacji [6].
Uczelnia prowadzi też działania prozdrowotne. Akademickie Centrum Zaufania PŁ oferuje studentom wsparcie psychologiczne i interwencję kryzysową. Takie miejsca są szczególnie potrzebne w momentach, gdy decyzje dotyczące przyszłości stają się źródłem stresu.
Warto również pamiętać o ogólnopolskich inicjatywach, takich jak „Strefa Komfortu” Parlamentu Studentów RP czy projekt „Płynnie przez studia”, które skupiają się na profilaktyce zdrowia psychicznego i wspieraniu studentów w trudnych momentach [7].
Jak podejmować decyzję mądrze
Zanim złożysz wniosek o skreślenie z listy studentów, zatrzymaj się i zadaj sobie kilka prostych pytań:
- Czy problem naprawdę tkwi w kierunku, czy może w moim stylu nauki lub organizacji czasu?
- Czy korzystałem z pomocy, którą oferuje uczelnia?
- Czy znam inne kierunki lub specjalizacje, które mogłyby lepiej pasować do moich zainteresowań?
- Czy przyczyną zniechęcenia nie jest po prostu przemęczenie lub stres?
To pytania, które pomagają przejść od reakcji do refleksji. Często wystarczy rozmowa z kimś, kto spojrzy z boku – psychologiem, doradcą kariery, mentorem lub wykładowcą. Zmiana perspektywy bywa kluczowa.
Historie z uczelni
Na Politechnice Łódzkiej wielu studentów, którzy przenieśli się między kierunkami technicznymi a interdyscyplinarnymi, na przykład z automatyki na inżynierię biomedyczną, kończy studia z lepszymi wynikami i większym poczuciem sensu [4]. Podobne obserwacje potwierdzają dane z Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie studenci korzystający z konsultacji doradczych rzadziej rezygnują z nauki. To pokazuje, że decyzja o zmianie może być początkiem czegoś nowego, jeśli poprzedza ją refleksja i wsparcie.
Podsumowanie
Zmiana kierunku czy nawet rezygnacja z obecnych studiów nie musi być błędem, ale warto, by była przemyślana. Uczelnie, w tym Politechnika Łódzka, oferują dziś wiele form wsparcia – od Biura Karier po Akademickie Centrum Zaufania. Projekty takie jak „Płynnie przez studia” przypominają, że kluczowe jest to, by podejmować decyzje w sposób świadomy i spokojny. Czasem wystarczy zmienić drogę, żeby dojść tam, gdzie naprawdę chcemy.
Źródła
[1] OPI–PIB, Raport o zjawisku drop-outu na polskich uczelniach, 2021.
[2] OPI–PIB, Losy studentów w polskich uczelniach 2012–2020, 2021.
[3] Journal of Higher Education Policy and Management, Academic Fatigue and Motivation Loss in University Students, 2020.
[4] Politechnika Łódzka, Dział ds. Kształcenia – informacje o przenoszeniu kierunków i uznawaniu przedmiotów, 2024.
[5] Instytut Badań Edukacyjnych, Uwarunkowania rezygnacji i zmiany kierunku studiów w Polsce, 2020.
[6] Politechnika Łódzka, Biuro Karier Politechniki Łódzkiej – wsparcie dla studentów i absolwentów, 2024.
[7] Parlament Studentów RP, Strefa Komfortu – program wsparcia zdrowia psychicznego studentów, 2023; Fundacja PŁ, Płynnie przez studia – projekt wspierający studentów w podejmowaniu decyzji i radzeniu sobie ze stresem, 2025.
